نسبت انقلاب اسلامی با تمدن نوین اسلامی وظهور

مکرراً شنیده ایم که انقلاب اسلامی ایران مقدمه ظهور حضرت بقیة الله اعظم ارواحنا لتراب مقدمه الفداء است اما آنطور که شایسته و بایسته است فرآیند زمینه سازی ظهور توسط انقلاب اسلامی شرح و بسط داده نشده است.

بنیانگذار نظام مقدس جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی سلام الله علیه از سال ۴۲ با هدایت فکرها و دلها، جامعه را برای تشکیل حکومت اسلامی و براندازی نظام طاغوتی شاهنشاهی فراهم کردند.

در کنار این زمینه سازی برای تشکیل حکومت، بحث ولایت مطلقه فقیه و حیطه اختیارات ولی فقیه را تبیین نمودند.

امام امت با همکاری شاگردان برجسته و مریدان خود و همراهی مردم با وجود جنگ تحمیلی ظالمانه و مشکلات فراوان دیگر بعداز پیروزی انقلاب بر اساس استنباط مبتنی بر فقه جواهری پویا شروع به نظام سازی کردند و نظام اسلامی مبتنی ولایت فقیه و مردم سالاری دینی را بنیان نهادند.

طبیعتاً چون فرایند امت سازی مسئله تدریجی است نه دفعی،حضرت امام اصول و مبانی انقلاب را پی ریزی کردند و خطوط کلی حرکت نظام اسلامی را ترسیم فرمودند و گاهی به تناسب در مورد هدف انقلاب اسلامی و زمینه سازی برای ظهور حضرت ولیعصر عجل الله تعالی فرجه الشریف نکاتی فرمودند.

برای نمونه در تاریخ یک فروردین سال شصت و یک فرمودند:

‌امیدواریم که این انقلاب یک انقلاب جهانی بشود، و مقدمه برای‌‌ ‌‌ظهور حضرت بقیة الله ارواحنا له الفداء باشد.

همچنین در ششم مرداد سال شصت و شش فرمودند: ما با خواست خدا دست تجاوز و ستم همۀ ستمگران را در‌‌ ‌‌کشورهای اسلامی می شکنیم و با صدور انقلابمان که در حقیقت‌‌ ‌‌صدور اسلام راستین و بیان احکام محمدی ـ صلی الله علیه و آله ـ‌‌ ‌‌است، به سیطره و سلطه و ظلم جهانخواران خاتمه می دهیم و به‌‌ ‌‌یاری خدا راه را برای ظهور منجی مصلح و کل و امامت مطلق حق‌‌ ‌‌امام زمان ـ ارواحنا فداه ـ هموار می کنیم.

ایشان در هشتم اردیبهشت سال شصت و پنج در مورد زمینه سازی برای ظهور فرمودند: ‌آخرین سخنم در اینجا با شما اینکه به جمهوری اسلامی، که ثمره ی خون پدرانتان است، تا پای جان وفادار بمانید؛ و با آمادگی خود و‌‌ ‌‌صدور انقلاب و ابلاغ پیام خون شهیدان، زمینه را برای قیام منجی‌‌ ‌‌عالم و خاتم الاوصیا و الاولیا، حضرت بقیة الله ـ روحی فداه ـ‌‌ ‌‌فراهم سازید.

بعد از عروج ملکوتی روح خدا،خلف صالح ایشان امام شهید آیت الله العظمی سیدعلی خامنه ای قدس الله نفسه الزکیه بهترین شارح و مبین مبانی و اصول انقلاب اسلامی و امام راحل بودند و به تناسب اقتضائات زمان نسبت انقلاب اسلامی و ظهور امام زمان علیه السلام تبیین فرمودند.

رهبر شهید انقلاب در ۱۴مهرماه سال ۷۹ در جمع علما و اساتید و روحانیون و طلاب در مدرسه تاریخی فیضیه قم مبسوط ترین و یکی از مهم ترین مباحث در مورد نسبت انقلاب اسلامی با تمدن نوین اسلامی را تشریح فرمودند.

ایشان این سوال را مطرح کردند که خط کلی نظام اسلامی چیست؟

بعد خودشان جواب دادند،اگر بخواهیم پاسخ این سؤال را در یک جمله ادا کنیم، خواهیم گفت خط کلّی نظام اسلامی، رسیدن به تمدّن اسلامی است.

البته تمدّن اسلامی به صورت کامل در دوران ظهور حضرت بقیةاللَّه ارواحنافداه است. در دوران ظهور، تمدّن حقیقی اسلامی و دنیای حقیقی اسلامی به وجود خواهد آمد. بعضی کسان خیال میکنند دوران ظهور حضرت بقیةاللَّه، آخرِ دنیاست!

من عرض میکنم دوران ظهور حضرت بقیةاللَّه، اوّلِ دنیاست؛ اوّلِ شروع حرکت انسان در صراط مستقیم الهی است؛ با مانع کمتر یا بدون مانع؛ با سرعت بیشتر؛ با فراهم بودن همه‌ی امکانات برای این حرکت. اگر صراط مستقیم الهی را مثل یک جاده‌ی وسیع، مستقیم و همواری فرض کنیم، همه‌ی انبیا در این چند هزار سال گذشته آمده‌اند تا بشر را از کوره‌راهها به این جاده برسانند. وقتی به این جاده رسید، سیرْ تندتر، همه‌جانبه‌تر، عمومیتر، موفقتر و بی ضایعات یا کم‌ضایعات‌تر خواهد بود. دوره‌ی ظهور، دوره‌ای است که بشریّت میتواند نفس راحتی بکشد؛ میتواند راه خدا را طی کند؛ میتواند از همه‌ی استعدادهای موجود در عالم طبیعت و در وجود انسان به شکل بهینه استفاده کند.

این فرمایش امام شهید در جواب تفکری است که با یکی دو روایت بدون نگاه اجتهادی و بدون توجه به معارف و اصول معرفتی اسلام ظهور حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف را امری دفعی و فرا طبیعی می داند.

اما امامان انقلاب ظهور را امری تدریجی مثل اصل ظهور اسلام در زمان پیغمبر و ائمه اطهار امری زمانبر و پیچیده می دانند که خارج از سنت الهی و هدف خلقت نیست.

فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلًا ۖ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا( فاطر ۴۳).

کمتر از دوماه بعد رهبر شهید در جمع مسئولان نظام با تبیین معارف و مبانی اسلامی که خطوط اصلی وظایف حکومت اسلامی را ترسیم و پنج مرحله ساختن تمدن نوین اسلامی یعنی انقلاب اسلامی،نظام اسلامی،دولت اسلامی،کشور اسلامی،تمدن نوین اسلامی را مشخص کردند.

امام شهید در دیدار رمضانی مسئولان نظام فرمودند:

ما میخواهیم آن نظامی، آن تشکیلاتی و آن حکومتی را که بتوان این هدفها را در آن محقّق کرد، به وجود آوریم. این یک فرآیند طولانی و دشواری دارد و شروعش از انقلاب اسلامی است.

انقلاب آن‌جایی است که پایه‌های غلطی برچیده میشود و پایه‌های درستی به جای آن گذاشته میشود. این قدمِ اوّل است.

انقلاب که تحقّق پیدا کرد، بلافاصله بعد از آن، تحقّق نظام اسلامی است. نظام اسلامی، یعنی طرح مهندسی و شکل کلّی اسلامی را در جایی پیاده کردن. مثل این‌که وقتی در کشور ما نظام سلطنتىِ استبدادىِ فردىِ موروثىِ اشرافىِ وابسته برداشته شد، به جای آن، نظام دینىِ تقوایىِ مردمىِ گزینشی جایگزین میشود؛ با همین شکل کلّی که قانون اساسی برایش معیّن کرده، تحقق پیدا میکند؛ یعنی نظام اسلامی. بعد از آن که نظام اسلامی پیش آمد، نوبت به تشکیل دولت اسلامی به معنای حقیقی میرسد.

یا به تعبیر روشن‌تر، تشکیل منش و روش دولتمردان - یعنی ماها - به گونه اسلامی؛ چون این در وهله‌ی اول فراهم نیست؛ بتدریج و با تلاش باید به وجود آید. مسؤولان و دولتمردان باید خودشان را با ضوابط و شرایطی که متعلق به یک مسؤول دولت اسلامی است، تطبیق کنند. یا چنان افرادی - اگر هستند - سر کار بیایند؛ یا اگر ناقصند، خودشان را به سمت کمال در آن جهت حرکت دهند و پیش ببرند. این مرحله سوم است که از آن تعبیر به ایجاد دولت اسلامی میکنیم. نظام اسلامی قبلاً آمده، اکنون دولت باید اسلامی شود. دولت به معنای عام، نه به معنای هیأت وزرا؛ یعنی قوای سه‌گانه، مسؤولان کشور، رهبری و همه. مرحله‌ی چهارم - که بعد از این است - کشورِ اسلامی است. اگر دولت به معنای واقعی کلمه اسلامی شد، آن‌گاه کشور به معنای واقعی کلمه اسلامی خواهد شد؛ عدالت مستقر خواهد شد؛ تبعیض از بین خواهد رفت؛ فقر بتدریج ریشه‌کن میشود؛ عزّت حقیقی برای مردم به وجود می‌آید؛ جایگاهش در روابط بین‌الملل ارتقاء پیدا میکند؛ این میشود کشور اسلامی. از این مرحله که عبور کنیم، بعد از آن، دنیای اسلامی است. از کشور اسلامی میشود دنیای اسلامی درست کرد. الگو که درست شد، نظایرش در دنیا به وجود می‌آید.( ۱۲ آذر ۷۹)

رهبرشهیدعظیم الشأن انقلاب که الحق و الانصاف خیلی جاها یک تنه کار را پیش بردند در ادامه تبیین نقشه راه انقلاب اسلامی،الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت را به عنوان راه چراغ و سندبالادستی رسیدن به دولت اسلامی و کشور اسلامی و در نهایت رسیدن به امت اسلامی و تمدن نوین اسلامی مطرح فرمودند.

امام شهید با تبیین مشکلات و انحرافات اساسی تمدن غرب ضرورت طراحی الگوی ایرانی و اسلامی پیشرفت را بیان فرمودند:

ما اگر دنبال پیشرفت هستیم و پیشرفت علمی را شرط لازم پیشرفت عمومی كشور میدانیم، توجه داشته باشیم كه مراد ما از پیشرفت، پیشرفت با الگوی غربی نیست. دستور كار قطعی نظام جمهوری اسلامی، دنبال كردن الگوی پیشرفت ایرانی - اسلامی است. ما پیشرفت را به شكلی كه غرب دنبال كرد و پیش رفت، نمیخواهیم؛ پیشرفت غربی هیچ جاذبه‌ای برای انسان آگاهِ امروز ندارد. پیشرفت كشورهای پیشرفته‌ی غربی نتوانست فقر را از بین ببرد، نتوانست تبعیض را از بین ببرد، نتوانست عدالت را در جامعه مستقر كند، نتوانست اخلاق انسانی را مستقر كند. آن پیشرفت بر پایه‌ی ظلم و استعمار و غارت كشورهای دیگر بنا شد.( ۱۵مرداد ۹۲)

الگوهای رایج توسعه، از لحاظ مبانی، غلط و بر پایه‌ی اومانیسم و اصول غیر الهی هستند و از لحاظ آثار و نتایج نیز نتوانسته‌اند وعده‌هایی را که درخصوص ارزش‌هایی نظیر «آزادی» و «عدالت» داده بودند، محقق کنند.۱۳۹۵/۰۲/۰۶

ایشان الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت را فقط برای سعادت اخروی مردم نداستند و فرمودند: الگوی کشور اسلامی به معنای این نیست که در این کشور همه‌ی مردم فقط مشغول نماز و روزه و دعا و توسّلاتند؛ نه، اینها هست، اینها معنویّت است امّا در کنار این معنویّت، پیشرفت مادّی، رشد علمی، توسعه‌ی عدالت، کم شدن فاصله‌های طبقاتی و برداشته شدن قلّه‌های اشرافی‌گری هست.۱۳۹۵/۰۵/۱۱

حضرت آیت الله العظمی شهیدامام خامنه ای رضوان الله تعالی علیه نتیجه و هدف طراحی الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت را ساختن تمدن نوین اسلامی به وسیله الگو شدن ایران اسلامی ابتدا برای کشورهای اسلامی بعد کشورهای غیر اسلامی ذکر کردند.

ما باید پیشرفت را با الگوی اسلامی - ایرانی پیدا کنیم. این برای ما حیاتی است. چرا میگوئیم اسلامی و چرا میگوئیم ایرانی؟ اسلامی به خاطر اینکه بر مبانی نظری و فلسفی اسلام و مبانی انسان‌شناختی اسلام استوار است. چرا میگوئیم ایرانی؟

چون فکر و ابتکار ایرانی، این را به دست آورده؛ اسلام در اختیار ملتهای دیگر هم بود. این ملت ما بوده است که توانسته است یا میتواند این الگو را تهیه و فراهم کند. پس الگوی اسلامی ایرانی است. البته کشورهای دیگر هم از آن، بدون تردید استفاده خواهند کرد؛ همچنانی که تا امروز هم ملت ما و کشور ما برای بسیاری از کشورها در بسیاری از چیزها الگو قرار گرفته، اینجا هم یقیناً این الگو مورد تقلید و متابعت بسیاری از ملتها واقع خواهد شد.

پیشرفتی که ما میخواهیم بر اساس اسلام و با تفکر اسلامی معنا کنیم، فقط برای انسان ایرانی سودمند نیست، چه برسد بگوئیم برای طبقه‌ای خاص. این پیشرفت، برای کل بشریت و برای انسانیت است.(۲۵اردیبهشت ۸۶).

ماهیت و چگونگی رسیدن به الگو پیشرفت مباحث مفصلی دارد که از موضوع این متن که نسبت انقلاب اسلامی و تمدن نوین اسلامی با ظهور بقیة الله اعظم ارواحنا لتراب مقدمه الفداء می باشد خارج است و فقط برای بیان نسبت الگو با ظهور بیان شد تا با شناخت منظومه فکری امامان انقلاب نقشه راه مسئولان و مردم مشخص شود.

پس منظومه فکری ائمه انقلاب برخلاف تفکر رایج بدون اجتهاد در روایات و مبانی و فلسفه مهدویت، که ظهورحضرت ولیعصر عجل الله تعالی فرجه الشریف را یک امر دفعی و ماورالطبیعی می داند، ظهور را یک مسئله تدریجی هماهنگ با هدف خلقت انسان که رسیدن به معرفت و عبودیت إلهی با اختیار و آگاهی بشر است می داند.

این معرفت و آگاهی به وسیله انبیاء و مرسلین و ائمه اطهار علیهم در طول تاریخ ادامه داشته است و بعد از غیبت کبری به وسیله ی علمای شیعه تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ادامه داشته است و بعد از انقلاب تا امروز به توسط ولی فقیه هدایت شده است.

در این منظومه تشکیل حکومت اسلامی مقدمه عقلی متناسب با سنت الهی برای ظهور امام زمان علیه السلام می باشد.

بعد از نظام سازی، با طراحی الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت،دولت اسلامی شکل می گیرد که نتیجه این دولت اسلامی شدن کشور می باشد زیرا طبق فرمایش امیرالمومنین علیه السلام اَلنَّاسُ بِأُمَرَائِهِمْ أَشْبَهُ مِنْهُمْ بِآبَائِهِمْ و به تجربه ثابت شده است الناس علی دین ملوکهم.

بعد که یک کشور اسلامی پیشرفته ایجاد شد که مردم آن هم آرامش دارند هم آسایش،هم دین و اخلاق دارند هم علم و تکنولوژی هم اقتصاد ثروت آفرین دارند هم عدالت اقتصادی طبیعتاً اول برای کشورهای اسلامی که بیشترین قرابت دینی و هویتی را با ایران اسلامی دارند الگو می شود بعد برای سایر کشورها و مردم جهان و این می شود كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَيْرِ أَلْسِنَتِكُمْ درغالب یه حکومت و الگوی جهانی.

آنگاه مردم عالم ارزش معارف و مبانی اسلامی و تاثیر آن در سعادت دنیوی را هم را خواهند فهمید و زمینه برای پذیرش منجی عالم بشریت فراهم می شود فَإِنَّ النّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ کَلامِنا لاَتَّبَعُونا

و عالم خواهد گفت اگر پیروان مهدی موعود با اطاعت از ولی فقیه نائب ایشان این دنیای زیبای معنوی را توانستند ایجاد کنند پس از خدا به خواهیم خود حضرت تشریف بیاورند و چه جهانی خواهند ساخت.

پس با یکی دو روایت بدون بررسی اجتهادی سند و دلالت روایت نمی توان تصور صحیحی از شرایط تحقق ظهور داشت و برداشت دفعی بودن ظهور بخاطر تعابیر «فَجأَة» و «بَغتَة» در بعض روایات علاوه بر خلاف فلسفه خلقت بشر و فلسفه غیبت امام عصر علیه السلام بودن با روایات علائم ظهور هم درتعارض است و منظور از ناگهانی بودن ظهور،بدون مقدمه واقع شدن آن نمی باشد بلکه منظور آنها این است که زمان دقیق ظهور برای مردم ناشناخته و نامعلوم است.

اگر این منظومه منسجم و دقیق امامان انقلاب که بهترین قرائت از اسلام ناب محمدی صل الله و علیه و آله وسلم است توسط مسئولان و نخبگان کشور درک و مورد قبول واقع شود بسیاری از مسائل حل خواهد شد. دیگر بحث پیروی از الگوهای توسعه غربی و توصیه ها و تجویزهای صندوق بین المللی پول محلی از اعراب ندارد دیگر آزادسازی و جهانی سازی قیمت‌ها و یارانه زدایی مبتنی بر علم اقتصاد با مبانی اومانیستی نظام سرمایه داری الگو حکمرانی اقتصادی کشور نخواهد بود.

دیگر در بحث فرهنگ،آزادی مدنی و سرگرم کردن مردم با فضای مجازی و نیازهای غریزی برای تحمل ریاضت اقتصادی که از نگاه جماعت غربگرا لازمه توسعه غربی است رنگ خواهد باخت.

اگر مبانی ومعارف انقلاب اسلامی تبدیل به گفتمان عمومی شود،پایان عمرجریان غربگرا خواهد بود جریانی که می خواهد با مذاکره و کوتاه آمدن مقابل نظام سلطه،نقشی پررنگ تر از بعضی کشورها در نظم جهانی به دست بیاورند و کشور را از طریق هضم در هاضمه نظام سلطه اداره کنندچون اساسا با مبانی انقلاب اسلامی و زمینه سازی برای ظهور بیگانه هستند.

با فهم این منظومه متعالی علت نساختن بمب هسته ای با وجود توانایی علمی لازم و علت فتوا حرمت امام شهید مشخص می شود.

معلوم می شود جمهوری اسلامی بر خلاف ادعاهای دروغین توحش لباس تمدن پوشیده غرب برای جان انسان های غیرمسلمان هم ارزش قائل است و در عین قوی شدن و ساخت موشک نقطه زن سلاح کشتار جمعی که را سبب هلاک حرث و نسل می شود را طبق دستور قرآن حرام می داند. چنانکه ما در این سه جنگ تحمیلی بدون داشتن سلاح کشتار جمعی تمام جبهه کفرونفاق را به چالش کشیدم و در دنیا مفتضح کردیم و ثابت کردیم سلاح ایمان متکی به الله جل جلاله از تمام امکانات مادی نظامی مستکبران قوی تر و موثرتر است.

ما بدون سلاح هسته ای با سلاح الله اکبر نظام سلطه را با توکل بر خدای متعال دیر یا زود نابود خواهیم کرد.

البته شریعت اسلامی دست ولی فقیه برای تغییر دکترین هسته ای بر اساس احکام ثانویه و مقتضیات زمان را باز گذاشته است و این منافاتی با توجه قلوب عالم به جمهوری اسلامی ندارد و ناقض اصول و اهداف انقلاب اسلامی نیست چنانکه اجازه مذاکره با شیطان بزرگ در برجام برای کسب تجربه و اتمام حجت منافاتی با مبارزه دائمی با نظام سلطه نداشت.

با درک صحیح از مبانی امامان انقلاب خیلی از مسائل مثل لزوم دخالت مردم در حکمرانی بخصوص تحقق اقتصاد مردمی روشن می شود.

مردمی که تراز تمدن نوین اسلامی باشند علاوه بر الگو شدن یاوران مهدی موعود خواهند بود.

لذا تولید فکر و پرورش انسان نیازمند بازگشت به فرمایشات ائمه انقلاب است.

ان شاءالله با فهم و تبیین نگاه متعالی امامان انقلاب توسط خواص و نخبگان حوزوی و دانشگاهی زمینه تشکیل دولت اسلامی فراهم شود و توفیق زمینه سازی ظهور حضرت ولیعصر عجل الله تعالی فرجه الشریف که آرزوی تمام انبیاء و اوصیاء و اولیاء و شهدا و صدیقین و خوبان تاریخ می باشد به ملت شریف و مومن و غیور مبعوث ایران اسلامی داده شود و چشم ما و همه مردم جهان به جمال آن حضرت منور شود.

محمد سجاد پارسا طلبه حوزه علمیه قم